Χάνοντας τη λογική μπροστά στα συρματοπλέγματα

Tου Bülent Kiliç-φωτογράφου του AFP με έδρα την Ιστανμπούλ

[Μετάφρση-Επιμέλεια για το Kollect: Μαρσώ]

Ειδομένη, Ελλάδα, 18 Απριλίου 2016 – ένα από τα πράγματα που με πονάνε περισσότερο με όλους αυτούς τους πρόσφυγες που έχουν κολλήσει εδώ και μήνες στα ελληνο-μακεδονικά σύνορα είναι το να τους βλέπω σιγά-σιγά να χάνουν τα λογικά τους.

Εδώ και χρόνια καλύπτω αυτή την προσφυγική κρίση. Πήγα σε πάρα πολλά μέρη και κάθε φορά η εκάστοτε κατάσταση είναι διαφορετική. Είδα Σύριους να περνάνε μαζικά τα συρματοπλέγματα στα τούρκικα σύνορα για να ξεφύγουν από τις μάχες που λυσσομανούσαν μεταξύ τους σε απόσταση μερικών εκατοντάδων μέτρων. Είδα κι άλλους να ξεβράζονται στη Λέσβο έχοντας διασχίσει την επικίνδυνη απόσταση από την Τουρκία. Και να ’μαι τώρα λίγο πιο πέρα, στο δρόμο των Βαλκανίων, στην Ειδομένη. Αυτό το ελληνικό χωριό στα μακεδονικά σύνορα έγινε ο πάτος του βαρελιού από τότε που πολλές ευρωπαϊκές χώρες έκλεισαν τα σύνορά τους, ευελπιστώντας να περιορίσουν τη ροή των προσφύγων. Σχεδόν έντεκα χιλιάδες άνθρωποι στοιβάζονται εδώ.

Le camp d'Idomeni, le 1er avril 2016

Η εδώ ιδιαιτερότητα είναι η ακραία, απόλυτη απελπισία. Αυτοί οι άνθρωποι εγκατέλειψαν χώρες κατεστραμμένες από τον πόλεμο. Κατόρθωσαν ένα επικίνδυνο ταξίδι, συχνά με παιδιά στους ώμους. Και να τοι τώρα καθηλωμένοι σε έναν λασπόλακκο μπροστά στις κλειστές πόρτες της Ευρώπης, μην έχοντας την παραμικρή ιδέα του τι πρόκειται να τους συμβεί στη συνέχεια. Ορισμένοι φυτοζωούν σε αυτό το μέρος εδώ και δύο ή τρεις μήνες. Δεν έχουν να κάνουν τίποτα άλλο παρά να περιμένουν, μέσα σε απόλυτη αβεβαιότητα. Θα μπορέσουν να φτάσουν στη δυτική Ευρώπη όπως έκαναν εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες πριν από αυτούς; Θα επαναπροωθηθούν αναγκαστικά στην Τουρκία; Θα αναγκαστούν, τελικά, να επιστρέψουν στις πατρίδες τους;

Έτσι, τρελαίνονται. Δεν προκαλεί έκπληξη. Και εσείς θα τρελαινόσασταν στη θέση τους. Μέρα με τη μέρα, η συμπεριφορά τους αλλάζει. Και ακόμη κι εγώ που ανακάλυψα αμέτρητες περιπτώσεις αυτού του είδους, που ξέρω ότι σε δύο εβδομάδες θα ξαναβρώ το σπίτι μου και την οικογένειά μου, αισθάνομαι όλο και περισσότερο θλιμμένος, όλο και περισσότερο επιθετικός με το πέρασμα του χρόνου. Δεν κάνω τίποτε άλλο από το να αισθάνομαι την ατμόσφαιρα, την αισθάνομαι να με επιβαρύνει, με όλο της το βάρος.

greece-macedonia-refugees-001.jpg

Και υπάρχουν και οι υλικές συνθήκες κάτω από τις οποίες όλοι οι αυτοί οι άνθρωποι ζουν. Μία φρίκη. Δεν έχω λέξεις για να τις περιγράψω. Στην Ειδομένη, βρίσκει κανείς το ίδιο πράγμα με τα στρατόπεδα των ανθρώπων που έχουν μετακινηθεί στη Συρία, μία χώρα σε πόλεμο εδώ και πέντε χρόνια.

Το πρώτο πράγμα που σας κάνει εντύπωση εδώ, είναι η μυρωδιά. Κακοσμία τουαλέτας ανακατεμένη με έντονες σωματικές οσμές. Οι άνθρωποι ζουν, κοιμούνται και τρώνε δίπλα σε τουαλέτες, εν μέσω των περιττωμάτων τους. Τι θα μπορούσα να πω; Δεν υπάρχουν επαρκείς ντουζιέρες, αρκετά μέρη για να πλύνει κανείς τα χέρια του, αρκετό νερό. Οι συνθήκες υγιεινής είναι απλά άθλιες. Η δυσωδία είναι πανταχού παρούσα. Παιδιά αρρωσταίνουν. Έχω ήδη δει παρόμοιες καταστάσεις σε εμπόλεμες ζώνες. Αλλά εδώ είμαστε στην Ελλάδα, σε μία χώρα σε καιρό ειρήνης εντός της ευρωπαϊκής ένωσης, και οι άνθρωποι ζουν σαν να είχαν μείνει στην καρδιά της Συρίας. Αυτό το μέρος, είναι πραγματικά η ντροπή της Ευρώπης.

greece-macedonia-refugees-009.jpg

Κι έπειτα τι να πει κανείς για την καθημερινότητα; Μπορούμε να αποκαλέσουμε πραγματικά αυτό το πράγμα καθημερινότητα; Οι κάτοικοι του στρατοπέδου περνούν τον καιρό τους στημένοι σε ουρές για να εξασφαλίσουν την τροφή τους από μη κυβερνητικές οργανώσεις. Δεν υπάρχει τίποτα να κάνει κανείς εδώ εκτός από το να ικανοποιήσει τις βασικές του ανάγκες και να περιμένει. Μπορείτε να το φανταστείτε αυτό; Να περνάτε τις μέρες σας κοιτώντας τα όνειρά σας και τις ελπίδες σας να σιγοσβήνουν, και όλα αυτά αγνοώντας πώς θα μοιάζει το μέλλον σας;

Οι πρόσφυγες δεν θα επιστρέψουν στα σπίτια τους. Πρώτον, διότι στα σπίτια τους δεν έχει πια τίποτα απομείνει. Και δεύτερον, διότι δεν ξόδεψαν όλες τις οικονομίες τους ούτε και πήραν τέτοια παράλογα ρίσκα για να ξεμείνουν αποκλεισμένοι στα πρόθυρα της Μακεδονίας από μερικές σειρές συρματοπλέγματα. Αυτή η ιδέα τους είναι ανυπόφορη.

 Είναι μερικές φορές δύσκολο να είναι κανείς δημοσιογράφος εδώ, διότι οι άνθρωποι έχουν την τάση να σε περνάνε για κάποιου είδους σωτήρα. Κάθε μέρα, διάφοροι μου κάνουν ερωτήσεις του τύπου: «πότε θα σηκώσουν τη μπάρα;» ή ακόμη: «τι θα μας συμβεί;». Και εγώ δεν έχω την παραμικρή ιδέα.

greece-macedonia-refugees-003.jpg

Στη Ειδομένη, έγινα φίλος με μία Κούρδη από τη Συρία, της οποίας ο σύζυγος έφυγε πρώτος για Γερμανία πριν από έξι μήνες. Προσπαθεί να τον συναντήσει με τα δύο τους παιδιά. Και πάνε δύο μήνες που έχει αποκλειστεί στα σύνορα. Κάθε μέρα μπαίνει στην ουρά για να πάρει τροφή. Οι άνθρωποι τρελαίνονται. Σπρώχνονται, τσακώνονται για να εξυπηρετηθούν πρώτοι. «Στη ζωή μου, δε χτύπησα ποτέ κανένα», μου λέει. «Πώς θα μπορούσα να το κάνω τώρα, για τροφή; Ακόμη και εδώ, δεν μπορώ, μου είναι αδύνατον.» Έτσι, έρχονται μέρες που αυτή και τα παιδιά της δεν τρώνε τίποτα.

Τα παιδιά, είναι το χειρότερο μέρος αυτής της ιστορίας. Οι εικόνες αυτών των παιδιών σας μένουν για πάντα χαραγμένες στο κεφάλι όταν γυρίσετε στο σπίτι, ιδίως εάν έχετε οι ίδιοι παιδιά. Τα πρόσωπά τους ξανάρχονται για να σας στοιχειώσουν, ξανά και ξανά. Φυσικά δεν πηγαίνουν ακόμη σχολείο. Και ξέρετε τι συμβαίνει όταν ένα παιδί δεν πηγαίνει πλέον στο σχολείο; Η συμπεριφορά του αλλάζει. Το μυαλό του αλλάζει.

greece-macedonia-refugees-021.jpg

Τα παιδιά εδώ περνούν τις μέρες τους παίζοντας στη λάσπη ή στις ράγες των τραίνων. Έρχονται κατά πάνω σας, σας σπρώχνουν, σας βάζουν τις φωνές. Και αυτά τρελαίνονται. Η Kούρδη φίλη μου από τη Συρία έχει ένα αγόρι οχτώ χρονών και ένα κορίτσι δεκατεσσάρων. Πάνε τρία χρόνια που δεν έχουν πατήσει το πόδι τους σε σχολείο, εξαιτίας του πολέμου. Είναι πολύ ανήσυχοι για το μέλλον τους. Δεν μαθαίνουν τίποτα. Τι θα απογίνουν;

Και για να ολοκληρωθεί το σκηνικό, έγιναν και επεισόδια πριν από μερικές ημέρες. Μία ομάδα ανθρώπων προσπάθησε να μπει με τη βία στη Μακεδονία και οι στρατιώτες τους παρώθησαν με δακρυγόνα και λαστιχένιες σφαίρες. Αρκετές δεκάδες ανθρώπων τραυματίστηκαν και πήραν ιατρική φροντίδα από τις Μ.Κ.Ο.

Μπορείτε να φανταστείτε; Ζήσατε την κόλαση του πολέμου, δραπετεύσατε για να βρεθείτε σε μία άλλη κόλαση, δεν έχετε καμία ιδέα για το τι πρόκειται να σας συμβεί και στρατιώτες σας ψεκάζουν με χημικά. Είναι τελείως τρελό. Κάτω από τέτοιες συνθήκες, ποιος δε θα έχανε το μυαλό του;

greece-macedonia-refugees-018.jpg

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s