Ορίστε πώς το τι αγοράζεις επηρεάζει το περιβάλλον

Στον παρακάνω πίνακα φαίνεται η σύγκριση διάφορων χωρών όσον αφορά το αποτύπωμα άνθρακα, γης, υλικών και νερού. 

Το εργοστάσιο του κόσμου – η Κίνα – ξεπέρασε τις ΗΠΑ, ως τη χώρα με τις μεγαλύτερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στη γη το 2007. Αλλά αν λάβουμε υπόψη ότι σχεδόν όλα τα προϊόντα που παράγονται από την Κίνα, από iPhone μέχρι μπλουζάκια, εξάγονται στον υπόλοιπο κόσμο, η εικόνα είναι πολύ διαφορετική.

here's how what

«Αν κοιτάξουμε το κατά κεφαλήν περιβαλλοντικό αποτύπωμα της Κίνας, με βάση την κατανάλωση, είναι πολύ μικρό», λέει η Diana Ivanova, υποψήφια διδάκτωρ στο Νορβηγικό Πανεπιστήμιο Επιστημών και Τεχνολογίας, στο τμήμα Βιομηχανικής Οικολογίας. «Παράγουν πολλά προϊόντα αλλά τα εξάγουν. Είναι διαφορετικό εάν μεταθέσουμε την ευθύνη για αυτές τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις στον καταναλωτή, αντί για τον παραγωγό».

Αυτό ακριβώς είναι που η Ιvanova και οι συνάδελφοί της έκαναν όταν διερεύνησαν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις με σημείο αναφοράς τον καταναλωτή σχετικά με 43 διαφορετικές χώρες και 5 γεωγραφικές περιοχές. Η ανάλυσή τους, που πρόσφατα δημοσιεύτηκε στο Journal of Industrial Ecology (Περιοδικό Βιομηχανικής Οικολογίας), έδειξε ότι οι καταναλωτές είναι υπεύθυνοι για πάνω από το 60% των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, και μέχρι το 80% της παγκόσμιας κατανάλωσης νερού.

«Σε όλους μας αρέσει να κατηγορούμε κάποιον άλλο, την κυβέρνηση, τις επιχειρήσεις» λέει η Ivanova. Αλλά το 60 με 80% των περιβαλλοντικών επιπτώσεων στον πλανήτη οφείλονται σε ιδιωτική κατανάλωση. Εάν αλλάξουμε τις καταναλωτικές μας συνήθειες, αυτό θα είχε σημαντική επίδραση στο περιβαλλοντικό μας αποτύπωμα.

Η ανάλυση επέτρεψε στην Ivanova και τους συναδέλφους της να συμπεράνουν ότι οι καταναλωτές είναι υπεύθυνοι για το 20% όλων των αποτυπωμάτων άνθρακα, που προκύπτουν από την οδήγηση αυτοκινήτων και τη θέρμανση σπιτιών.

Αλλά ακόμα πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι τα τέσσερα πέμπτα (4/5) των επιπτώσεων που αποδίδεται στους καταναλωτές δεν είναι άμεσες επιπτώσεις, όπως τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε για τα αυτοκίνητά μας, αλλά δευτερογενείς επιπτώσεις, ή αλλιώς περιβαλλοντικές επιπτώσεις που προκαλούνται κατά τη διάρκεια παραγωγής των προϊόντων που αγοράζουμε.

Ένα πολύ καλό παράδειγμα για αυτό, είναι η κατανάλωση νερού, σύμφωνα με την Ιvanova.

Αγελάδες και όχι Ντουζ

Όταν σκέφτεστε να μειώσετε την ατομική κατανάλωση νερού, πιθανότητα σκέφτεστε να χρησιμοποιήσετε το πλυντήριο πιάτων πιο αποδοτικά ή να κάνετε πιο σύντομα ντουζ.

Δεν πρόκειται για κακές ιδέες αλλά αν κοιτάξουμε πιο προσεχτικά, όπως έκαναν οι ερευνητές του ΝΤΝU, θα διαπιστώσουμε ότι το μεγαλύτερο ποσοστό του νερού του πλανήτη καταναλώνεται για την παραγωγή προϊόντων που αγοράζουμε.

Ας πάρουμε για παράδειγμα το βοδινό κρέας. Η παραγωγή βοδινού απαιτεί πολύ νερό γιατί οι αγελάδες τρώνε σιτηρά που χρειάζονται νερό για να καλλιεργηθούν. Αλλά επειδή οι αγελάδες είναι σχετικά αναποτελεσματικές στη μετατροπή των σιτηρών σε κρέας, απαιτούνται κατά μέσο όρο 15.415 λίτρα νερό για την παραγωγή 1 κιλού βοδινού.

Η παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων απαιτεί ομοίως μεγάλες ποσότητες νερού.

Μία ομάδα Ολλανδών ερευνητών εξέτασαν πώς συγκρίνεται η παραγωγή ενός λίτρου γάλακτος σόγιας με σόγια που καλλιεργείται στο Βέλγιο, σε σχέση με την παραγωγή ενός λίτρου αγελαδινού γάλακτος, και βρήκαν ότι χρειάζεται 297 λίτρα νερού για την παραγωγή γάλακτος σόγιας (62% από το οποίο χρησιμοποιήθηκε για την καλλιέργεια της σόγιας) έναντι 1050 λίτρων που χρειάζεται κατά μέσο όρο για την παραγωγή ενός λίτρου αγελαδινού γάλακτος.

Επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως πχ η κατεψυγμένη πίτσα, απαιτούν επίσης δυσανάλογες ποσότητες νερού, αναφέρει η Ιvanova. Η επεξεργασία τροφίμων απαιτεί ενέργεια, υλικά και νερό για την παραγωγή των πρώτων υλών, τη μεταφορά τους στο χώρο επεξεργασίας, την παραγωγή του επεξεργασμένου τροφίμου και τη συσκευασία του τελικού προϊόντος. Ειδικά όσον αφορά τη σοκολάτα, τα νέα είναι πολύ άσχημα, γιατί είναι ένα από τα προϊόντα που απαιτούν τη πιο μεγάλη κατανάλωση νερού για την παραγωγή τους. Χρειάζονται 17.000 λίτρα νερού για την παραγωγή ενός κιλού σοκολάτας!

Πλουσιότερες χώρες – Μεγαλύτερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις

Οι ερευνητές εξέτασαν και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε μία κατά κεφαλήν βάση, από χώρα σε χώρα.

Ενώ οι πληροφορίες είναι κάποιες φορές απροσδόκητες – το Λουξεμβούργο έχει κατά κεφαλήν αποτύπωμα άνθρακα σχεδόν ίδιο με τις ΗΠΑ – ακολουθείται κυρίως ένα αναμενόμενο μοτίβο. Όσο πιο πλούσια είναι μια χώρα, τόσο πιο πολλά καταναλώνουν οι κάτοικοί της. Όσο περισσότερο καταναλώνει ο καθένας, τόσο μεγαλύτερο το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα στον πλανήτη.

Αλλά οι διαφορές μεταξύ χωρών είναι υπερβολικά ψηλές, σημειώνει η Ivanova.

«Οι χώρες με τη μεγαλύτερη κατανάλωση έχουν δείκτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων περίπου 5,5 φορές πάνω από το γενικό μέσο όρο»

Οι ΗΠΑ είναι οι χειρότερες όσον αφορά την κατά κεφαλήν παραγωγή αερίων του θερμοκηπίου, όπως διοξείδιο του άνθρακα, μεθάνιο, υποξείδιο του αζώτου και εξαφθοριούχο θείο. Ακολουθούνται με μικρή διαφορά από το Λουξεμβούργο, με 18,5 τόνους ισοδύναμο CO2 και την Αυστραλία με 17,7 τόνους ισοδύναμο CO2. Χάριν σύγκρισης, το κατά κεφαλήν αποτύπωμα της Κίνας είναι μόλις 1,8 τόνοι ισοδύναμο CO2. Η Νορβηγίας με 10,3 τόνους ισοδύναμο CO2, βρίσκεται τρεις φορές πάνω από την παγκόσμια μέση τιμή των 3,4 τόνων κατά κεφαλήν ισοδύναμου CO2.

Τα αποτελέσματα από τις διάφορες χώρες, αντικατοπτρίζουν και τις επιπτώσεις από την ηλεκτρική ενέργεια, ή τις πηγές καυσίμων που η κάθε χώρα χρησιμοποιεί για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η επικράτηση της πυρηνικής ή υδροηλεκτρικής ενέργειας σε χώρες όπως η Σουηδία, η Γαλλία, η Ιαπωνία και η Νορβηγία σημαίνει ότι αυτές οι χώρες έχουν μικρότερο αποτύπωμα άνθρακα σε σχέση με τις χώρες με παρόμοια εισοδήματα αλλά που στηρίζονται περισσότερο σε ορυκτά καύσιμα.

Για αυτό το λόγο, λέει η Ivanova, ένα σημαντικό ποσοστό από τις οικιακές περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τη Σουηδία και τη Γαλλία είναι λόγω εισαγωγών (65% και 51% αντίστοιχα), γιατί τα εισαγόμενα προϊόντα έχουν παραχθεί κυρίως με χρήση ορυκτών καυσίμων.

Μία τεράστια βάση δεδομένων επιτρέπει χρήσιμες συγκρίσεις

Οι ερευνητές στηρίχθηκαν σε μία τεράστια και λεπτομερή βάση δεδομένων που ανέπτυξε το ΝΤΝU σε συνεργασία με συναδέλφους στην Ολλανδία, την Αυστρία, τη Γερμανία, την Τσεχία και τη Δανία ονόματι EXIOBASE.

Η βάση δεδομένων περιγράφει την παγκόσμια οικονομία για 43 χώρες, πέντε περιοχές του κόσμου και 200 τομείς προϊόντων, που επιτρέπει στους ερευνητές να διερευνήσουν πώς διαφορετικά προϊόντα ή χώρες επιδρούν στο περιβάλλον. Επιπλέον μπόρεσαν να δουν πώς ένας μέσος καταναλωτής σε κάθε χώρα ή γεωγραφική περιοχή επιδρά στο περιβάλλον όσον αφορά την εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου, χρήση νερού (σε κυβικά μέτρα), γης (σε στρέμματα) και χρήση υλικών (σε τόνους).

Οι 43 χώρες αντιπροσωπεύουν  το 89% του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος και μεταξύ 80-90% της ροής εμπορευμάτων στην Ευρώπη, μετρημένης σε αξία.

Όπως το περιμένατε: Παίρνετε το λεωφορείο, τρώτε χορτοφαγικά

Το πλεονέκτημα του προσδιορισμού των επιπτώσεων των ατομικών επιλογών των καταναλωτών με διαφορετικά περιβαλλοντικά σημεία αναφοράς είναι ότι επισημαίνει το πώς οι καταναλωτές σε διάφορες χώρες μπορούν να περιορίσουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα.

«Τα νοικοκυριά έχουν ένα σχετικά μεγάλο βαθμό ελευθερίας ως προς τη ρύθμιση της των καταναλωτικών συνηθειών τους, αλλά συχνά δεν υπάρχει ακριβής και χρήσιμη πληροφόρηση στο πώς να βελτιώσουν την περιβαλλοντική τους επίδραση», έγραψαν οι ερευνητές στο άρθρο όπου παρουσιάζουν τα αποτελέσματά τους.

Ο τελικός στόχος είναι να μπορέσουν αυτές οι πληροφορίες να χρησιμοποιηθούν καθοδηγώντας πολιτικές, λέει η Ivanova. Η προσπάθεια αυτή είναι μέρος της μελέτης GLAMURS, χρηματοδοτούμενης από την ΕΕ που στρέφεται προς την υιοθέτηση ενός πιο πράσινου τρόπου ζωής και περιβαλλοντικά υπεύθυνης κατανάλωσης στην Ευρώπη.

Στο μεταξύ, δύο εύκολοι τρόποι να μειώσετε το περιβαλλοντικό σας αποτύπωμα είναι να διακόψετε την κατανάλωση κρέατος και να περιορίσετε τις αγορές σας, αναφέρει.

Τελευταία, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές ξοδεύουν 13% του συνολικού οικιακού τους προϋπολογισμού σε προϊόντα μαζικής παραγωγής. Εάν ο μέσος καταναλωτής αντικαθιστούσε την αγορά παραγόμενων προϊόντων με αγορά υπηρεσιών, αυτό θα μείωνε κατά 12% το οικιακό αποτύπωμα άνθρακα της Ευρώπης.

«Κάθε δραστηριότητα για την οποία έχουμε την επιλογή είτε να αγοράσουμε ένα προϊόν (πχ αυτοκίνητο) είτε να χρησιμοποιήσουμε μια υπηρεσία (πχ ΜΜΜ), η υπηρεσία κατά κανόνα θα έχει μικρότερη περιβαλλοντική επίπτωση», είπε κλείνοντας.

Πηγή: phys.org

[Μετάφραση-επιμέλεια για το Kollect: Ι’m possible]

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s